bootstrap themes

Marian Jan Modziankowski

1909-1991

wicedyrektor szkoły w latach 1952- 1965
nauczyciel geografii i śpiewu

Pedagog z wykształcenia, a muzyk z talentu i zamiłowania, któremu zawsze towarzyszyły w życiu jego ukochane, tak bliskie sercu, skrzypce. Marzył o rozwijaniu swych uzdolnień, o ukończeniu konserwatorium, jednakże trudne warunki materialne rodziców stanęły temu na przeszkodzie. Wybrał zawód nauczyciela, który dawał możliwość szybszego usamodzielnienia się. Będąc wyspecjalizowanym geografem, oddawał się z zapałem krajoznawstwu, często wędrował z młodzieżą szkolną po górach, dolinach, wpajając w ich serca umiłowanie ziemi rodzinnej z całym jej pięknem i bogactwem. 


Marian Jan Młodziankowski urodził się 19 czerwca 1909 r. w Rudzie Hucie ( pow. chełmski). W wieku 6 lat przeżył wraz ze swymi bliskimi niedolę uchodźstwa. W 1915 r. rodzina trafiła do odległego miasta Borysoglebsk w tambowskiej guberni. Znalazła się tam spora kolonia polskich uchodźców, stąd też Marian miał możność wstąpienia do szkoły elementarnej z polskim językiem nauczania i ukończył 3 klasy. Po powrocie z zesłania Młodziankowscy osiedlili się w Chełmie. Tutaj Marian wstąpił do Szkoły Powszechnej im. Tadeusza Kościuszki, a po jej ukończeniu uczęszczał  do gimnazjum Czarnieckiego. Jednak w 1924 r. przeniósł się do klasy drugiej chełmskiego Seminarium Nauczycielskiego. Decyzja ta spowodowana była śmiercią ojca, a co za tym idzie pogorszeniem się warunków materialnych rodziny. Trzeba było szybko zdobyć zawód i usamodzielnić się. 

Jako pedagog pracował w Szkole Powszechnej w miejscowości Rossosz (pow. bialskopodlaski), w Szkole Powszechnej w Łaszczowie i Antoniówce (pow. Tomaszów Lubelski), w Komarowie, Przeorsku i Komarowie . W tym czasie zdał egzamin kwalifikacyjny uzyskując pełne prawa do wykonywania zawodu. Od 1933 r. w czasie wakacji, przez trzy kolejne lata kształcił się w ognisku muzycznym prowadzonym przy sławnym Liceum Krzemienieckim i ukończył je w 1936 r. Tam poznał młodą nauczycielkę Tatianę Jezów, uciekinierkę z bolszewickiej Rosji. 23 czerwca 1936 r. młodzi zawarli związek małżeński w Chełmie. Wobec zmienionej sytuacji rodzinnej pan Marian przeniósł się na Wołyń i tam od 1 IX 1936 r. podjął pracę w Katerburgu (pow. krzemieniecki) jako kierownik szkoły powszechnej. W tej samej miejscowości zastał go wybuch wojny. Dnia 17 września 1939 r. wojska sowieckie wtargnęły w granice Rzeczypospolitej i na ziemiach okupowanych zaprowadzone zostały z gruntu inne, komunistyczne porządki. Dzięki temu, że oboje państwo Młodziankowscy znali język ukraiński, pozwolono im dalej prowadzić lekcje w tej samej, chociaż zupełnie innej, szkole. To uchroniło ich od wywózki na Syberię. Wybuch wojny niemiecko-sowieckiej i wkroczenie wojsk hitlerowskich na Wołyń spowodowało wśród miejscowej ludności ukraińskiej rozniecenie nastrojów nacjonalistycznych. Powstało poważne zagrożenie dla mieszkającej tu mniejszości polskiej i rodzina Młodziankowskich zmuszona była uciekać do pobliskiego Krzemieńca. Tam Pan Marian utrzymywał rodzinę pracując dorywczo i prowadząc tajne nauczanie.Natychmiast podjął starania o wyjazd do Generalnego Gubernatorstwa. Do Chełma powrócił 7 czerwca 1942 r. Utrzymywał się z gry na skrzypcach pracując w restauracji, udzielając lekcji na tajnych kompletach, a potem pracując w elektrowni jako kasjer. Do wyuczonego zawodu powrócił  5 X 1945 r., kiedy to zatrudniony został jako nauczyciel geografii i śpiewu w Szkole Ćwiczeń przy Liceum Pedagogicznym. Marian Młodziankowski ukończył w Warszawie wyższy kurs nauczycielski w zakresie geografii i śpiewu, po czym w 1949 r. rozpoczął studia zaoczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Łodzi. Po otrzymaniu dyplomu wyższych studiów zawodowych dającego prawo nauczania geografii w szkołach średnich ogólnokształcących 1 IX 1952 został przeniesiony do Szkoły Towarzystwa Przyjaciół Dzieci na stanowisko zastępcy dyrektora szkoły i nauczyciela geografii. W 1954 r. szkoła otrzymała oficjalną nazwę Szkoła Podstawowa i II Liceum Ogólnokształcące i przeniosła się do nowego, obszernego, jak na ówczesne potrzeby, budynku przy ul. Szpitalnej. Od tego momentu Pan Młodziankowski pełnił w niej funkcję zastępcy dyrektora liceum do 1965 roku. W szkole nauczał geografii i śpiewu, a poza tym prowadził chór szkolny. W 1971 r. odszedł na emeryturę.

Marian Młodziankowski z zapałem pracował społecznie. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Geograficznego, aktywnie uczestnicząc w jego pracach i szkoleniach. Miał za sobą trzy kursy wakacyjne organizowane przez to towarzystwo (w latach: 1960, 1963 i 1965). Był przedstawicielem ZAIKS-u oraz ARTOS-u ( lata 1948-51). Należał do Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, organizował liczne wycieczki i rajdy szkolne. Należał do orkiestry symfonicznej Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Chełmskiej (1968-70). 25 marca 1991 r. Marian Jan Młodziankowski zmarł w wieku 82 lat. 

Był odznaczony, m.in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Edukacji Narodowej, Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego, Złotą Odznaką ZNP. Pozostawił po sobie pamięć doskonałego wychowawcy, wspaniałego człowieka i oddanego muzyce entuzjasty. 



Opracowano na podstawie tekstu autorstwa Konstantego Prożogo zawartego w publikacji „I Zjazd Absolwentów II Liceum Ogólnokształcącego w Chełmie: 14 – 16 czerwca 1996 r.”.